Okrągłe stoły, debaty, spotkania

Polska Sieć Polityki Narkotykowej, Stowarzyszenie JUMP 93, Biuro Rzecznika Praw Osób Uzależnionych prowadzą od 2009 roku debaty, spotkania i konferencje wokoło zagadnień dotyczących narkotyków i narkomanii.

Debaty i spotkania wokoło problematyki leczenia i pomocy uzależnionym prowadzone w 2010r. Sponsor: Fundacja im. Stefana Batorego

1. „Długo, drogo, nieskutecznie – leczenie uzależnień narkotykowych w Polsce”
·    Spotkanie  27 stycznia 2011, Gdańsk

Relacje medialne Gdańsk, 27 stycznia 2011:

http://wybrzeze24.pl/gazeta-gdanska-aktualnosci/czy-metadon-wreszcie-trafi-do-gdanska

http://www.radiogdansk.pl/?a=posluchaj&sound_top=to_przyniosl_dzien&id=3982

http://www.tvp.pl/gdansk/informacja/panorama/wideo/27012011/3877147

http://infotuba.pl/styl_zycia/zdrowie_i_uroda/metadon_w_gdansku_a11246.xml

·    Spotkanie 10 marca 2011, Opole

Relacje medialne, 10 marca 2011

http://www.radio.opole.pl/gosc-poranka/jacek-charmast-koordynator-biura-rzecznika-praw-osob-uzaleznionych.html

http://www.tvp.pl/opole/aktualnosci/spoleczne/leczenie-uzaleznien/4123089

http://opole.gazeta.pl/opole/1,35086,9228823,Odbieramy_szanse_uzaleznionym_od_narkotykow.html

·    Spotkanie 28 czerwca 2011, Olsztyn 

Relacje medialne Olsztyn, 28 czerwca 2011

http://olsztyn.gazeta.pl/olsztyn/1,35189,9389029,_Szybsze_rozpoczecie_terapii_lepsze_dla_uzaleznionych_.html

http://olsztyn.gazeta.pl/olsztyn/1,48726,9859505,Zmienic_system_leczenia_uzaleznien_od_narkotykow.html

2.  Okrągły Stół „Rekomendacje dla lecznictwa”   
·    Spotkanie 20 kwietnia 2011, Warszawa

Rekomendacje ze spotkania, w dniu 30 czerwca 2011

  My terapeuci placówek ambulatoryjnych, zebrani na spotkaniu „Długo, drogo, nieskutecznie – leczenie uzależnień narkotykowych w Polsce”, zorganizowanym w Warszawie, w dniu 20 kwietnia 2011 roku zwracając się do wszystkich instytucji zaangażowanych w działania z zakresu przeciwdziałania narkomanii pragniemy skierować ich uwagę, na szereg zjawisk, które identyfikujemy jako mające niekorzystny wpływ na  rozwój polskiego systemu pomocy i leczenia osób uzależnionych od narkotyków oraz realizację Krajowego Programu Przeciwdziałania Narkomanii. 

1.    Wybór metody leczenia jest w Polsce obciążony presją. System opieki zdrowotnej wymusza podejmowanie terapii drug free kosztem lecznictwa farmakologicznego, do którego dostęp jest bardzo ograniczony.
2.    Profesjonalna interwencja na początkowym etapie leczenia, jest nadal raczej wyjątkiem niż regułą. Niedofinansowana pomoc ambulatoryjna częściej kieruje do leczenia zamiast leczyć, stąd mamy ciągle do czynienia z zjawiskiem „zastępowania stomatologów, protetykami”. Jest to podstawowa wada strukturalna, która nie pozwala zrównoważyć wzrostu wskaźników epidemiologicznych skutecznymi interwencjami. Poradnie leczenia uzależnień obejmują swoją opieką ponad połowę wszystkich pacjentów systemu, jednak na ich funkcjonowanie przeznaczane jest tylko 10% wszystkich nakładów na leczenie osób uzależnionych.
3.    Lecznictwo stacjonarne (społeczności terapeutyczne), do którego dostępność jest prawdopodobnie najwyższa w Europie, obejmuje opieką do kilku procent osób problemowo używających narkotyków. Przejmuje ono natomiast ok. 75 % całego finansowania Narodowego Funduszu Zdrowia, przeznaczonego na całe lecznictwo narkotykowe.  Terapia w ośrodku stacjonarnym, jest jedną z najdroższych procedur medycznych w ogóle, ponieważ nie podlega żadnej reglamentacji. Zjawisko tzw. „turystyki ośrodkowej” ma bardzo szeroki zakres, ponad 75% pacjentów ośrodków już wcześniej się w nich leczyło. Roczny pobyt pacjenta w ośrodku rehabilitacyjnym to koszt 30 do 40 tys. złotych. Od 2007 roku, liczba chętnych na leczenie stacjonarne spada, na dodatek prawdopodobnie trafia do niego wiele osób, które mogłyby z większym powodzeniem leczyć się ambulatoryjnie.
4.    W wielu regionach naszego kraju (np. w opolskim, łódzkim, pomorskim, podlaskim, podkarpackim) istnieje problem monopolizacji leczenia narkotykowego przez duże organizacje, które odrzucają prowadzenie niektórych zupełnie podstawowych usług (leczenie substytucyjne, redukcja szkód), a inne traktują jako drugorzędne (leczenia ambulatoryjne). W efekcie, całe regiony pozbawione są wielu podstawowych zabezpieczeń pomocowych. Zwracamy uwagę, że monopolizujące rynek świadczeń dwie największe organizacje narkotykowe otrzymują blisko połowę całego krajowego finansowania leczenia, a lokalnie czasem 100 % (opolskie).   .
5.    Działania postrehabilitacyjne, nie powinny być prowadzone w oddalonych od dużych miast placówkach stacjonarnych - zjawisko dość rozpowszechnione - ponieważ na ogół służą zakamuflowanemu i nieuzasadnionemu wydłużaniu rehabilitacji. Pacjent mieszkając w ośrodku nie  usamodzielnia się, ma bardzo utrudniony dostęp do rynku pracy czy do nauki.
6.    Ogromnym problemem dla podmiotów powołujących nowe programy substytucyjne, jest deficyt lekarzy zainteresowanych taką działalnością. W całej Polsce działa tylko ok. 25 takich lekarzy.
7.    W Krakowie miało miejsce rozwiązanie przez zarząd Stowarzyszenia Monar Centrum Terapii Narkomanów, jedynej w Polsce struktury regionalnej i miejskiej, która z powodzeniem  realizowała przez blisko dwie dekady politykę zabezpieczenia minimalnych potrzeb pomocowych i leczniczych.
     
Nasze rekomendacje:
1.    Uważamy że oszczędności, które powstaną w wyniku wprowadzenia art. 62a znowelizowanej  Ustawy o Przeciwdziałaniu Narkomanii, należy przeznaczyć na rozwój lecznictwa substytucyjnego i ambulatoryjnego, w tym na zabezpieczenie działania zasady „leczyć zamiast karać”. Konieczne jest uruchomienie dodatkowego finansowania postrehabilitacji.
2.    W warunkach znowelizowanej ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w tym nowych zapisów uruchamiających zasadę „leczyć zamiast karać” (znowelizowane art. 72 i 73), konieczne jest ustalenie zasad współpracy pomiędzy organami wymiaru sprawiedliwości, ścigania i podmiotami, oferującymi usługi z zakresu leczenia i profilaktyki uzależnień, samorządami. Potrzebne jest wprowadzenie odpowiednich procedur i mechanizmów  na których ta współpraca będzie oparta.
3.    Konieczne jest dokonanie zmian w szkoleniu lekarzy oraz podjęcie przez Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii rozmów z  Polskim Towarzystwem Psychiatrycznym, kołami akademickimi, specjalistą krajowym ds. psychiatrii w celu znalezienia sposobu rozwiązania problemu deficytu lekarzy zainteresowanych prowadzeniem leczenia substytucyjnego.
4.    Konieczne jest zwrócenie uwagi samorządów, które opiekują się programami wychodzenia z bezdomności, na potrzebę podjęcia kroków mających na celu przeciwdziałanie dyskryminacji osób uzależnionych i zakażonych HIV w placówkach dla bezdomnych, przez personel tych placówek. Pobyt uzależnionego i bezdomnego pacjenta w schronisku, pozwala na podjęcie terapii w systemie ambulatoryjnym, w tym terapii podtrzymującej, terapii ARV, leczenia w ośrodku dziennym.
5.    Uważamy, że należy niezwłocznie uruchomić zabezpieczenia prawne, chroniące interes klienta przed praktykami monopolistycznymi oraz przed presją w wyborze leczenia.
6.    Uważamy, ze względu na szczupłość środków finansowych przeznaczonych na leczenia uzależnień od narkotyków w Polsce, należy bardziej racjonalne nimi gospodarować. Proponujemy wprowadzenie procedury case managment, obligatoryjnej dla osób, które bezskutecznie i wielokrotnie korzystały z kosztownych świadczeń leczniczych.
7.    Uważamy, że konieczne  jest reaktywowanie CTN Monar – Kraków, oraz  tworzenie podobnych struktur w pozostałych regionach naszego kraju, struktur gdzie żadna procedura lecznicza i pomocowa o potwierdzonej naukowo skuteczności nie będzie wykluczona czy dyskryminowana.

3. Spotkania z ekspertami                                       

                                            Spotkanie 12 maja 2011 w Warszawie z Tomas'em Zabransky

                                  ·    Spotkanie 18 maja 2011 w Warszawie z Rick'iem Leanes'em

              4. Spotkanie „Jak wspierać krajowe strategie przeciwdziałania narkomanii”, 28 września 2011,  Kraków

                                     5. Spotkanie w Urzędzie Miasta Gdańska, 9 luty 2011, Gdańsk

Relacje medialne:

http://trojmiasto.gazeta.pl/trojmiasto/1,35612,9082080,Metadon_w_Gdansku_od_czerwca__Narkomani__To_sciema.html

http://www.dziennikbaltycki.pl/fakty24/367117,gdansk-metadon-dla-narkomanow-chca-podawac-na-barce,id,t.html

6. Spotkanie w Krajowym Biurze ds. Przeciwdziałania Narkomanii, 30 czerwca 2011, Warszawa

                                 7. Forum Przeciw Wykluczeniu Społecznemu, 21-24 września 2011, Zakopane
                                     

                                    Relacja ze spotkania autor: zespół Global Drug Policy program, OSF

Zakończyło się Ogólnopolskie Forum Integracji Społecznej (http://www.polprom.org.pl/html/ofis.html ), odbywające się w dniach 21-25 września 2011 w Zakopanem. Tematem konferencji były różne aspekty wykluczenia społecznego, w tym spowodowanego przez używanie substancji psychoaktywnych.

W ramach konferencji głównej odbywały się liczne panele dyskusyjne, jeden z nich – „Współpraca interdyscyplinarna przeciw wykluczeniu społecznemu” – koncentrował się na sposobach pomocy osobom, które problemowo używają substancji psychoaktywnych, a także są od nich uzależnione.

Jacek Charmast - koordynator Biura Rzecznika Praw Osób Uzależnionych – zwrócił uwagę na konieczność wdrażania zintegrowanego modelu systemu leczenia, jaki promuje m.in. Polska Sieć Polityki Narkotykowej (http://politykanarkotykowa.pl), której jest członkiem.
„Opowiadamy się za humanizacją prawa narkotykowego oraz za humanizacją polskiego systemu leczenia osób uzależnionych. Uważamy, że używanie narkotyków należy do sfery problemów opieki zdrowotnej, lecznictwa, a nie systemu karnego i więziennictwa. System leczenia powinien być skuteczny, zrównoważony, umożliwiający równy dla wszystkich dostęp do terapii substytucyjnej” – deklarował Charmast. Nawoływał również do przeniesienia punktu ciężkości, a przede wszystkim środków NFZ, z leczenia stacjonarnego (ośrodki leczące metodą społeczności terapeutycznych) na inne formy pomocy, w tym przede wszystkim na leczenie ambulatoryjne.

O tym jak z problemem narkotyków, uzależniania i problemowego używania substancji psychoaktywnych radzą sobie inne kraje świata mówiła Karolina Walęcik z Global Drug Policy program: „Podstawą polityki narkotykowej powinna być wiedza naukowa i pragmatyzm, a nie ideologie i obawy związane z narkotykami. Sektor opieki zdrowotnej i policji powinny ze sobą ściśle współpracować, gdyż przynosi to wymierne, bardzo pozytywne efekty”. Jako przykład podała Szwajcarię i Portugalię – kraje, które na skutek wprowadzonych zmian w polityce narkotykowej potrafiły uporać się z problemem zakażeń HIV wśród osób przyjmujących narkotyki dożylnie, a także skutecznie ograniczyć konsumpcję heroiny. Możliwe to było m.in. dzięki wprowadzeniu na szeroką skalę programów redukcji szkód, w tym wymiany igieł i strzykawek, udostępnieniu pokojów iniekcyjnych oraz terapii substytucyjnej.

"Redukcja szkód jest dobrym sposobem na zapobieganie wykluczeniu społecznemu. Leczenie substytucyjne stwarza osobom uzależnionym od opiatów możliwość  stabilnego, normalnego funkcjonowania w społeczeństwie, tj. podejmowanie aktywności zawodowej, uczestnictwo w terapii oraz bycie pełnoprawnym członkiem rodziny. Z kolei program wymiany igieł i strzykawek znacznie minimalizuje ryzyko zakażenia HIV wśród osób, które nie są w stanie zaprzestać dożylnego przyjmowania narkotyków" – podkreśla dyrektor Global Drug Policy program, Kasia Malinowska- Sempruch.

Dodajmy, że w Portugalii posiadanie i używanie wszelkich narkotyków zostało 10 lat temu zdekryminalizowane (tzn. nie podlega prawu karnemu, a jedynie administracyjnemu) natomiast w Szwajcarii,  mimo braku dekryminalizacji, legalnie dostępna jest medyczna heroina – dostarczana i kontrolowana  przez państwo – podawana najciężej uzależnionym, u których terapia metadonem nie przynosi pozytywnych efektów.

Ważną kwestią, którą poruszali słuchacze  panelu była organizacja współpracy różnych instytucji, w tym organizacji pozarządowych, na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu. Wśród różnych metod wymieniano  Komisje Dialogu Społecznego, organizację Okrągłych Stołów z udziałem ekspertów, a także tworzenie Koalicji Lokalnych. „Jeżeli kilka różnych organizacji ma podobny pomysł na realizację jakiegoś celu to warto w takiej sytuacji utworzyć koalicję i wystąpić razem o przyznanie środków, połączyć potencjał i wspólnie realizować program” – sugerowała Renata Durda – kierownik warszawskiej „Niebieskiej Linii".

Spotkanie podsumowała moderatorka panelu Anna Baranowska- Wolnicka – psycholog i psychoterapeuta z Instytutu Psychologii Klinicznej UJ: „Dyskusja jaka miała dzisiaj miejsce jest niezwykle ważna. Potrzeba jak najwięcej spotkań, gdzie uświadamia się pewne sprawy i pracuje na konkretach. Zamiast górnolotnych stwierdzeń i generalizacji problemów powinniśmy skupiać się na konkretnych zagadnieniach, które nas otaczają. Przede wszystkim nie rywalizujmy tylko współpracujmy dla dobra rozwiązania problemu, a nie własnej korzyści”.

Z ogromną przyjemnością informujemy, że na zakończenie konferencji, podczas uroczystej gali, Kasia Malinowska-Sempruch, dyrektor Global Drug Policy program została uhonorowana tytułem „LIDER RÓWNYCH SZANS 2011”, przyznawanym za szczególną wrażliwość na problemy społeczne. Nagrodę wręczył Pan Marek Domagała, prezes zarządu Fundacji Promocji Inicjatyw Społecznych.
 

audio: 

11_-_guitar_solo_5.mp3